De energiesector heeft er nieuwe marktrol bij: die van Congestie Service Provider (CSP). De CSP moet bijdragen aan het realiseren van de ambities van de energietransitie, omdat er op die manier meer ruimte op het elektriciteitsnet ontstaat. Aspirant CSP’s kunnen zich vanaf 25 november registreren op Partners in Energie.

De netbeheerders doen er alles aan om het elektriciteitsnet uit te breiden en te verzwaren. Tegelijkertijd zorgen de energietransitie en de elektrificatie van de industrie dat de vraag naar de transportcapaciteit op het net sterker groeit dan de ruimte die beschikbaar is. Hierdoor ontstaat soms schaarste op het net: netcongestie. Op voorstel van de netbeheerders heeft de Autoriteit Consument en Markt (ACM) daarom de Netcode aangepast en is er een nieuwe marktrol in de energiesector in het leven geroepen: de CSP. Met de komst van de CSP kan in het kader van congestiemanagement de beperkte ruimte op het elektriciteitsnet worden verdeeld.

 

Erkend CSP
Een centraal register van erkende CSP’s is nodig om benodigde gegevens te ontsluiten en verschillende (markt)processen in het kader van congestiemanagement uit te kunnen voeren. Zo kunnen CSP’s met de netbeheerders afspraken maken over hoe vaak en tegen welke vergoeding zij helpen bij het verlagen van de piek. Let wel: congestiemanagement is een tijdelijke maatregel die wordt uitgevoerd totdat de daadwerkelijke verzwaring van het net is gerealiseerd. In de Netcode staat dat congestiemanagement een gereguleerde activiteit is die de netbeheerders móeten uitvoeren. Ben je een erkend CSP, dan mag je optreden als (zelfstandige) dienstverlener tussen de netbeheerder en klant/aangeslotene(n). Dat betekent dat wanneer een klant of aangeslotene flexibiliteit heeft – in de vorm van wind, zon of opslag, of wanneer hij flexibiliteit heeft in zijn productieproces – een CSP de mogelijkheid heeft om meer of minder te gaan produceren of af te nemen op momenten dat de netbeheerder dat vraagt. De stappen die je moet nemen om erkend CSP te kunnen worden, lees je op Partners in Energie.

 

Tevreden partners
“Een mooie stap”, aldus Tom van der Staak van Enexis, opdrachtgever namens de gezamenlijke netbeheerders. “Hiermee is een belangrijke bijdrage geleverd voor de netbeheerders om meer klanten aan te sluiten en transportschaarste te verkleinen.”

 

GOPACS
Erkende CSP’s kunnen hun flexibiliteit aanbieden via GOPACS: het congestiemanagementplatform van de netbeheerders. GOPACS is het eerste, volledig operationele DSO-TSO platform (ofwel een samenwerking van de regionale netbeheerders met de landelijke netbeheerder) in Europa dat congestiesituaties efficiënt kan oplossen waarbij ook rekening wordt gehouden met de netsituaties van de netbeheerders en de balanshandhaving in het elektriciteitsnet op nationaal niveau. GOPACS is zelf geen handelsplatform, maar het maakt gebruik van bestaande marktplatforms zoals EPTA: het eerste (intraday) marktplatform dat is aangehaakt op GOPACS. Via hun marktplatform worden buy orders en sell orders samengebracht. (Intraday) orders die geschikt zijn om congestie op te lossen, kunnen worden doorgegeven aan GOPACS. Zijn de orders voorzien van locatiegegevens en dragen zij concreet bij aan het kosteneffectief oplossen van congestie in het elektriciteitsnet, dan betalen de netbeheerders de spread (het verschil tussen de biedprijs en de vraagprijs) zodat alsnog een match tot stand komt en de congestie verminderd kan worden. Overigens kun je er ook voor kiezen om de biedingen niet zelf in te leggen, maar dit te laten verzorgen door een CSP.

 

Tickets indienen
De introductie van een nieuwe marktrol roept vanzelfsprekend veel vragen op. Speciaal voor aspirant CSP’s is daarom op Partners in Energie een speciale landingspagina en pagina met vragen en antwoorden ingericht. Ook kun je hier de congestierapportages van de netbeheerders vinden, net zoals het belangstellingsformulier waarmee je als grootverbruiker kunt aangeven bij te willen dragen aan congestiemanagement. Absolute meerwaarde is natuurlijk dat CSP’s, nadat zij erkend en geregistreerd zijn, tickets kunnen indienen op Partners in Energie en de RNB-serviceteams die tickets direct kunnen behandelen.

 

Beter benutten
De netbeheerders zijn blij met het Codebesluit congestiemanagement en de nieuwe CSP-marktrol. Dit besluit herziet en actualiseert de regels rondom transportschaarste en congestiemanagement om deze regels, naast de toepassing ervan op de transmissienetten, ook beter van toepassing te maken op distributienetten. Zeker in de huidige context van transportschaarste op het elektriciteitsnet is het van groot belang dat alle netbeheerders in samenwerking met producenten en afnemers ervoor zorgen dat de beschikbare transportcapaciteit optimaal wordt benut. Ook ondersteunt congestiemanagement economische activiteit in bredere zin en de verdere ontwikkeling van de Nederlandse elektriciteitsmarkt.

 

Samenwerking
EDSN is trots op het live gaan van het marktpartijenregister en de mogelijkheid tot registratie voor CSP’s. Diverse teams binnen EDSN hebben samen met de regionale en landelijke netbeheerders hard gewerkt om dit register live te krijgen.

 

Eerder publiceerde de ACM een ontwerpbesluit waarbinnen de netbeheerders congestiemanagement moeten toepassen. Na inbreng van veel zienswijzen heeft de ACM de netbeheerders meer ruimte gegeven bij financiële en technische grenzen waarbinnen de netbeheerder congestiemanagement moet toepassen. De netbeheerders kregen vervolgens zes maanden de tijd om de benodigde voorbereidingen te treffen, zodat ze nog dit jaar congestiemanagement op basis van den nieuwe regels kunnen toepassen. Het uiteindelijke besluit stelt duidelijke regels voor de manier waarop netbeheerders in alle fasen van congestiemanagement – van de ‘vooraankondiging’ van voorziene structurele congestie, tot het onderzoek naar congestiemanagement en de uitvoering op dagelijkse basis – op transparante wijze communiceren over de voorspelde congestie en de wijze waarop aangeslotenen een bijdrage kunnen leveren aan congestiemanagement. Het besluit introduceert een nieuw ‘capaciteitsbeperkingsproduct’ dat aan zowel aangeslotenen als netbeheerders veel mogelijkheden biedt om flexibiliteitsdiensten te ontwikkelen en in te zetten. Daarbij hoort dus ook de introductie van de nieuwe marktrol van CSP met ingang van 25 november 2022 die de beschikbare flexibiliteit op effectieve wijze kan aanbieden.